Specialisaties Edelsmeden
Verdieping en extra technieken
De cursus edelsmeden vormt de basis om zelfstandig met verschillende technieken aan de slag te gaan. Voor cursisten die zich verder willen verdiepen in het vak organiseert Poelie ieder jaar bijzondere specialisaties, waarin steeds een specifieke techniek, een onderdeel van het edelsmeedvak of een nieuwe benadering van het maken van sieraden centraal staat.
Sommige specialisaties worden door Poelie zelf verzorgd, voor andere wordt een gastdocent uitgenodigd: een vakgenoot met een bijzondere expertise die nieuwe technieken en inzichten toevoegt.
Van het rijgen met piepkleine Miyuki-kraaltjes tot het gieten van oud zilver in gietaarde, sepia of zelfs kikkererwten, en van de Delftse gietmethode tot emailleren in cloisonné en peinture – ieder jaar komt een ander thema of een andere techniek aan bod.
Hieronder vind je een impressie van de specialisaties die de afgelopen jaren zijn georganiseerd, met een selectie van de mooie en soms verrassende resultaten die daaruit zijn ontstaan.
Kennismaken met Emailleren
Emailleren is een traditionele versiertechniek binnen het edelsmeden, waarbij een laagje gekleurd glas op metaal wordt gesmolten. Zo krijgen gouden of zilveren sieraden een prachtige kleur, glans en bijzondere patronen. Het is een verfijnde techniek die veel precisie vraagt en een verrassend kleurrijk resultaat oplevert.
Net als ieder jaar stond er voor de edelsmeedcursisten weer een verdiepende middag op het programma, waarin een bijzondere techniek centraal stond. Regelmatig nodig ik hiervoor een gastdocent uit. Deze keer verzorgde mijn smeedmaatje Ageeth een ontzettend leuke en inspirerende workshop emailleren in het atelier. De cursisten maakten op een ontspannen manier kennis met deze eeuwenoude techniek en gingen naar huis met kleurrijke, unieke resultaten.
Gieten met de Delftse Gietmethode
De Delftse gietmethode is een zandgiettechniek waarmee fijne metalen voorwerpen en sieraden van zilver, goud of andere edelmetalen kunnen worden gegoten. Hierbij wordt gebruikgemaakt van speciale oliegebonden gietaarde, ook wel Delftse of Brusselse aarde genoemd, die in metalen gietringen wordt geperst. Deze techniek is bijzonder geschikt om bestaande ontwerpen of zelfgemaakte modellen om te zetten in een uniek sieraad.
Hoe leuk was het om oude zilveren sieraden of restjes zilver een tweede leven te geven door er een nieuw sieraad van te maken! Daarom stond er voor de cursisten van de cursus Edelsmeden dit bijzondere dagdeel op het programma, waarin een techniek aan bod komt die buiten de gebruikelijke lessen valt.
Eerst werd het ontwerp van een ring gemodelleerd in speciale blauwe gietwas. Vervolgens werd dit wasmodel in de samengeperste gietaarde gedrukt, waardoor een nauwkeurige mal ontstond. Nadat de was was verwijderd, kon het gesmolten zilver in de ontstane vorm worden gegoten.
Het bleef iedere keer weer spannend of de gieting zou slagen en hoe het eindresultaat eruit zou zien. Gelukkig leverde het prachtige gegoten ringen op. Daarna begon het ambachtelijke afwerken: vijlen, schuren en polijsten, totdat iedere ring een uniek en persoonlijk sieraad was geworden.
Sieraden maken met Miyuki Seed Beads
Miyuki-rocailles, ook wel Miyuki-kralen of seed beads genoemd, vinden hun oorsprong in Japan. Oorspronkelijk werden deze verfijnde glaskraaltjes gebruikt voor de prachtige versieringen op traditionele Japanse kleding en accessoires. Al eeuwenlang staan ze bekend om hun uitzonderlijke precisie, gelijkmatige vorm en hoge kwaliteit.
Ieder jaar staat er voor de edelsmeedcursisten een bijzonder dagdeel op het programma, waarin een techniek centraal staat die buiten de gebruikelijke lesstof valt. Deze keer nodigde ik daarvoor gastdocent Ekaterina Ravina uit Amsterdam uit.
Zij verzorgde een inspirerende middag waarin we met de kleine Miyuki seed beads aan de slag gingen. Het was een totaal andere manier van werken dan we gewend zijn, maar juist daardoor extra leuk en leerzaam. De verfijnde rijgtechniek vroeg om precisie en geduld, de resultaten waren werkelijk prachtig!
Experimenteel zilver gieten
Experimenteel zilver gieten is een vrije en verrassende manier van edelsmeden, waarbij vloeibaar zilver niet in een traditionele mal wordt gegoten, maar in of op bijzondere materialen. Door te experimenteren met verschillende ondergronden en vormen ontstaan unieke structuren en organische vormen, waardoor elk gegoten stuk anders is.
Tijdens een inspirerende middag gingen de edelsmeedcursisten zelf aan de slag met deze techniek. Iedereen had oude zilveren sieraden of restjes zilver meegenomen om om te smelten en een nieuw leven te geven. Zodra het zilver vloeibaar was, werd het gegoten in kikkererwten, water of tussen de takken van een heksenbezem. Iedere gieting leverde weer een verrassend en uniek resultaat op. Deze bijzondere zilvervormen vormden later de basis voor een eigen, handgemaakt sieraad.
Zilver gieten in Ossa Sepia
Zilver gieten in ossa sepia is een eeuwenoude techniek waarbij edelsmeden de poreuze schelp van een zeekat als eenmalige gietvorm gebruiken. Een ossa sepia is het rugschild van de zeekat, een inktvissoort. In de zachte schelp wordt een vorm gedrukt of uitgesneden, waarna deze wordt gevuld met omgesmolten zilver. Het bijzondere aan deze techniek is de karakteristieke ribbelstructuur van de sepia, die zich aftekent in het gegoten zilver en ieder sieraad een uniek karakter geeft.
Tijdens een speciaal weekend gingen de edelsmeedcursisten zelf aan de slag met deze bijzondere giettechniek. Oude zilveren sieraden en restjes zilver werden omgesmolten en in de zelfgemaakte sepia-mallen gegoten. Het bleef iedere keer weer spannend hoe de gieting uit zou pakken, maar juist de natuurlijke structuur van de ossa sepia zorgde voor prachtige, verrassende resultaten. Zo ontstonden unieke vormen die later verder werden afgewerkt tot bijzondere handgemaakte sieraden.
Extra technieken naast de cursus Edelsmeden
Tijdens deze bijeenkomsten maken cursisten kennis met technieken die je niet iedere dag tegenkomt. Het zijn extra lessen waarin je nieuwe materialen en werkwijzen kunt ontdekken, volop kunt experimenteren en je verder verdiept in het veelzijdige vak van het edelsmeden. Je kiest zelf of je hieraan deelneemt; deze lessen zijn een vrijblijvende aanvulling.
Iedere techniek vraagt om een andere aanpak en laat je met een frisse blik naar het maken van sieraden kijken. Juist die afwisseling zorgt voor nieuwe ideeën, meer creativiteit en helpt je om je eigen stijl verder te ontwikkelen. Zo blijft edelsmeen leuk, leerzaam en vooral heel afwisselend.
Ben je enthousiast geworden en wil je je verder verdiepen in het edelsmeden? Meld je dan aan voor de cursus Edelsmeden. Je leert stap voor stap de technieken van het vak en je maakt de mooiste sieraden helemaal zelf onder professionele begeleiding van Poelie.